डाळिंब शेतीमध्ये आंबे बहार हा उत्पादनाच्या दृष्टीने सर्वात महत्त्वाचा बहार मानला जातो. आंबे बहार साधारणपणे एप्रिल ते जून या कालावधीत घेतला जातो. या काळात तापमान जास्त असल्यामुळे झाडांना योग्य प्रमाणात पाणी देणे अत्यंत आवश्यक असते.
जर पाण्याचे योग्य व्यवस्थापन केले नाही तर फुलगळ, फळगळ, फळ तडकणे, झाडांवर ताण येणे अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे शास्त्रीय पद्धतीने पाणी देणे अत्यंत गरजेचे आहे. Agricoss mahesh instagram
आंबे बहार सुरू करण्यापूर्वी पाणी व्यवस्थापन
आंबे बहार घेण्यासाठी झाडांना विश्रांती देणे आवश्यक असते.
बहार घेण्याच्या आधी १ ते २ महिने पाणी पूर्णपणे बंद करावे.
यामुळे झाडांवर पानगळ होते आणि नवीन फुटवे येण्यास मदत होते.
त्यानंतर छाटणी आणि खत व्यवस्थापन करून हलके पाणी द्यावे.
पुढील ३–४ दिवसांनी नियमित सिंचन सुरू करावे.
ही प्रक्रिया केल्याने फुलधारणा चांगली होते.
ड्रिप सिंचनाचे महत्त्व
आंबे बहारामध्ये ड्रिप सिंचन पद्धत सर्वात प्रभावी मानली जाते.
आंबिया बहारमध्ये झाडाच्या वयानुसारपाण्याचं व आंबे बहार च्या महिन्यानुसार पूर्ण schedule 📅
ड्रिप सिंचनाचे फायदे:.
पाण्याची बचत होते
झाडांना आवश्यक तेवढेच पाणी मिळते
मातीतील ओलावा टिकून राहतो
रोगांचा प्रादुर्भाव कमी होतो
उत्पादनात वाढ होते
शक्यतो दररोज किंवा दिवसाआड ड्रिपने पाणी द्यावे.
झाडांच्या वयानुसार पाण्याची गरज
डाळिंब झाडांचे वय वाढत गेल्यास पाण्याची गरज देखील वाढते.
पाण्याची गरज (लिटर/झाड/दिवस)
झाडाचे वय
1 वर्ष
4 – 6 लिटर
2 वर्ष
18 – 20 लिटर
3 वर्ष
34 – 36 लिटर
4 वर्ष
40 – 42 लिटर
5 वर्ष व पुढे
60 – 65 लिटर
उन्हाळ्यात तापमान वाढल्यामुळे पाण्याचे प्रमाण थोडे वाढवणे आवश्यक असते.
हवामानानुसार पाणी व्यवस्थापन
पाणी देताना बाष्पीभवन (Evaporation) लक्षात घेणे आवश्यक आहे. तापमान वाढल्यास मातीतील पाणी जलद वाफ होऊन निघून जाते.
जर पाऊस पडला असेल तर त्या प्रमाणात सिंचन कमी करावे किंवा बंद करावे.
चांगल्या पाणी व्यवस्थापनासाठी टिप्स
✔ झाडाखाली मल्चिंग केल्यास पाण्याची बचत होते
✔ उन्हाळ्यात माती कोरडी पडू देऊ नये
✔ पाणी जास्त दिल्यास मुळांचे रोग वाढू शकतात
✔ हवामान आणि मातीचा प्रकार लक्षात घेऊन पाणी द्यावे
✔ ड्रिप सिंचन वापरल्यास उत्पादन वाढते
डाळिंब आंबे बहारामध्ये योग्य पाणी व्यवस्थापन हे उत्पादन वाढवण्याचा मुख्य घटक आहे.
हवामान, झाडाचे वय आणि मातीचा प्रकार लक्षात घेऊन ड्रिप सिंचनाद्वारे योग्य प्रमाणात पाणी दिल्यास फुलधारणा, फळधारणा आणि उत्पादनात लक्षणीय वाढ होते.
योग्य पाणी व्यवस्थापन केल्यास डाळिंब शेती अधिक नफा देणारी आणि टिकाऊ बनू शकते
- डाळिंब आंबे बहारातील पाणी व्यवस्थापन (Water Management in Ambe Bahar Pomegranate) free pdf
- shot hole borer in Pomegranate डाळिंबीतील शॉट होल बोअरर
- wilt in Pomegranate advisory डाळिंबीतील मर रोग नियोजण
- शेतीमध्ये राखेचा वापर: फायदे, प्रमाण, उपलब्धता आणि साखर कारखान्यातील राख वापरावी का?
- राख आणि गोमूत्रावर आधारित घरगुती द्रव खत : कमी खर्चात जास्त उत्पादनाचा प्रभावी उपाय
